فصل سوّم از باب دوّم از مقالهء دوّم در تقسيم صفات ثبوتيه و اشاره به آنكه كدام قسم است كه عين است در واجب تعالى ببايد دانست كه صفت ثبوتى بر سه گونه است : حقيقيّهء محضه ، مثل حيات ؛ و اضافيّهء محضه ، مثل خالقيّت و رازقيّت ؛ و حقيقيّهء ذات الإضافة ، مثل عالميّت و قادريّت . اما « 1 » حقيقيهء محضه آن است كه اضافه در مفهومش معتبر نباشد و عارض او نيز نشود . و بالجمله تحقق صفت و ترتب اثر هيچ كدام موقوف نباشد به تحقّق چيزى ديگر كه مضايف صفت باشد . و اضافيّهء محضه آن است كه مفهومش « 2 » مفهومى باشد اضافى و بالجمله تحقّق صفت و ترتّب اثر ، هر دو موقوف باشند به تحقّق چيزى ديگر كه مضايف صفت باشد « 3 » . و حقيقيّهء ذات الإضافة آن است كه اضافه در مفهومش معتبر نبود ، اما عارض او شود و بالجمله تحقّقش موقوف نباشد و ترتّب اثر موقوف باشد . مثلا عالميّت ، بودن شيء است به حيثيتى كه اگر دانستنى باشد بداند ، پس تواند بود كه عالم موجود باشد و معلوم موجود نباشد . پس بودن به حيثيّت مذكوره

--> ( 1 ) ب ، ج : « امّا » ندارد . ( 2 ) ب : « مفهومش » ندارد . ( 3 ) ب ، ج : « به تحقّق چيزى ديگر كه مضايف صفت باشد » ندارد .